ไม้แกะสลัก
Wood Carving

Wood Carving ไม้แกะสลักWood Carving

การแกะสลักไม้เป็นงานศิลปกรรมพื้นบ้านของชาวล้านนา ที่ทำสืบต่อกันมาเป็นเวลาช้านาน ในอดีต การแกะสลักไม้ส่วนใหญ่จะเป็นงานศิลปกรรมที่มีความเกี่ยวข้องกับสิ่งก่อสร้างเนื่องในพุทธศาสนา นอกจากนั้นก็จะการแกะไม้เพื่อใช้ประดับตกแต่งบ้านเรือนบ้าง หรือทำเป็นสิ่งของเครื่องใช้เล็กๆ น้อยๆ บ้าง แต่ปัจจุบันรูปแบบของการแกะสลักไม้ได้เปลี่ยนแปลงไป กลายเป็นงานศิลปกรรมเชิงพาณิชย์ เนื่องจากผลิตภัณฑ์ไม้แกะสลักเป็นที่ต้องการของตลาดอย่างมาก ด้วยเหตุนี้รูปแบบทางศิลปกรรมของ งานแกะสลักไม้จึงเปลี่ยนแปลงไป จากเดิมที่เคยทำงานแกะสลักไม้ด้วยจิตศรัทธาในพุทธศาสนา โดยทำ เป็นลวดลายและเครื่องประดับตกแต่งศาสนสถาน ส่วนในปัจจุบันงานแกะสลักไม้มีรูปแบบที่เป็นไปตาม ความต้องการของตลาด หรือมีลักษณะรูปแบบที่ร่วมสมัยมากขึ้น

แหล่งผลิตงานไม้แกะสลัก

แหล่งแกะสลักไม้เชียงใหม่เป็นแหล่งผลิตงานสลักไม้ที่ใหญ่ที่สุดในเขตภาคเหนือตอนบน โดยแหล่งผลิตไม้แกะสลักเหล่านี้กระจายอยู่ในเขตอำเภอต่างๆ ของจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งมีแหล่งผลิตที่ สำคัญ ได้แก่

กลุ่มสลักไม้บ้านถวาย อำเภอหางดง

บ้านถวายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของเมืองเชียงใหม่แห่งหนึ่ง ตั้งอยู่ในเขตตำบลขุนคง อำเภอ หางดง ปัจจุบันเป็นทั้งแหล่งผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์ไม้แกะสลักที่มีชื่อเสียง ความเป็นมา ของงาน แกะสลักไม้ที่บ้านถวายเริ่มต้นขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2512 โดยชาวบ้านที่เคยไปทำงานเป็นช่างแกะสลักไม้อยู่ตาม ร้านค้าที่ประกอบกิจการแกะสลักไม้ในตัวเมืองเชียงใหม่ ได้กลับมาอยู่ที่บ้านถวายโดยรับงานแกะสลักไม้ เป็นชิ้นๆ จากร้านค้าในตัวเมืองมาทำเป็นงานอิสระอยู่ในหมู่บ้าน รวมทั้งการแกะสลักไม้เพื่อส่งไป จำหน่ายให้กับร้านค้าต่างๆ ซึ่งอาชีพการแกะสลักไม้นั้นสร้างรายได้เป็นอย่างดีให้กับชาวบ้าน ดังนั้นจึงมี ผู้สนใจเข้ามาฝึกหัดและประกอบอาชีพแกะสลักไม้มากขึ้น ทำให้หมู่บ้านถวายกลายเป็นแหล่งผลิตงาน ไม้แกะสลักที่มีชื่อเสียง มีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามาเที่ยวชมและเลือกซื้อผลิตภัณฑ์อยู่เสมอ

ต่อมาจึงมีร้านค้าจำหน่ายผลิตภัณฑ์ไม้แกะสลักเกิดขึ้นในหมู่บ้านเป็นจำนวนมาก ซึ่งผลิตภัณฑ์ที่ จำหน่ายมีทั้งงานแกะสลักไม้ที่ผลิตจากบ้านถวายเอง และจากแหล่งผลิตอื่นๆ ซึ่งรูปแบบของงาน ไม้แกะสลักที่ลิตจากบ้านถวายจะเป็นงานแกะสลักไม้ที่ใช้ทั้งไม้สัก และไม้ชนิดอื่นๆ โดยมักจะแกะสลัก เป็นรูปสัตว์ต่างๆ เช่น ช้าง ม้า สิงห์ นอกจากนี้ยังมีการแกะสลักพระพุทธรูป เทวรูป รวมถึงสิ่งของเครื่องใช้ เครื่องเรือน และเครื่องประดับตกแต่งอาคาร เป็นต้น

กลุ่มสลักไม้ อำเภอสันป่าตอง

อำเภอสันป่าตองมีแหล่งแกะสลักไม้อยู่ในหมู่บ้านต่างๆ หลายแห่ง โดยมีแหล่งสำคัญอยู่ที่บ้านกิ่ว แลน้อย และบ้านกิ่วแลหลวง ชาวบ้านที่ทำการแกะสลักไม้จะเป็นช่างอิสระที่ทำงานตามที่ร้านค้าและ เอกชนสั่งทำ ร่วมทั้งส่งไปจำหน่ายให้กับร้านค้าด้วย ผลิตภัณฑ์ไม้แกะสลักที่ผลิตขึ้นในเขตอำเภอ สันป่าตอง ส่วนมากเป็นงานประติมากรรมรูปช้าง รูปสัตว์ต่างๆ รวมทั้งงานแกะสลักเป็นภาพทิวทัศน์บน แผ่นไม้สัก และเครื่องเรือนบางประเภท

กลุ่มสลักไม้ อำเภอดอยสะเก็ด

ในเขตอำเภอดอยสะเก็ดมีแหล่งแกะสลักไม้อยู่ตามหมู่บ้านต่างๆ เช่น บ้านป่ายาง บ้านสันต้นม่วง บ้านสันปูเลย เป็นต้น ผลิตภัณฑ์ที่ทำขึ้นจากหมู่บ้านเหล่านี้ส่วนใหญ่จะเป็นเครื่องเรือนต่างๆ เช่น ตู้ โต๊ะ เก้าอี้ เตียง และแหย่ง เป็นต้น

กลุ่มสลักไม้ อำเภอสันกำแพง

ชุมชนบ้านบ่อสร้างในเขตอำเภอสันกำแพง เป็นแหล่งผลิตงานไม้แกะสลักที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งของ จังหวัดเชียงใหม่ ผลิตภัณฑ์จากแหล่งนี้ส่วนมากจะเป็นงานศิลปกรรมร่วมสมัย โดยจะแกะสลักแผ่นไม้สัก เป็นรูปช้างและสัตว์ชนิดอื่น ในรูปแบบต่างๆ