กระดาษ ร่ม ดอกไม้ประดิษฐ์
Paper Umbrella

Wood Carving กระดาษ ร่ม ดอกไม้ประดิษฐ์Paper Umbrella

กระดาษพื้นเมืองทางภาคเหนือที่ผลิตด้วยมือคือกระดาษสา และวิธีการทำกระดาษสาถูกเผยแพร่เข้ามา พร้อมกับพุทธศาสนา จากประเทศจีน เพื่อใช้ทำบันทึกคำสั่งสอนดังนั้นการใช้กระดาษสาของชาวพื้นเมืองทางภาคเหนือ จึงเกี่ยวข้องกับศิลปวัฒนธรรม ประเพณีและพิธีกรรมทางพุทธศาสนาอย่างมากกล่าวคือ การตกแต่งถวายทานแทบทุกประเภท จะตกแต่งด้วยกระดาษสาทาสีต่าง ๆ ให้สวยงาม เพื่อใช้ในงานเทศกาลต่างๆ ของวัด และพิธีกรรมต่าง ๆ

ในจังหวัดเชียงใหม่มีการผลิตกระดาษจากต้นสา โดยเป็นทั้งกระดาษเป็นแผ่นเพื่อใช้ห่อของและพัฒนาต่อเป็นผลิตภัณฑ์อื่นๆ เช่น ร่มกระดาษสา หรือกล่องใส่เครื่องประดับ รวมไปถึงงานดอกไม้ประดิษฐ์จากกระดาษอีกด้วย และต่อมางานกระดาษจึงมีการผลิตเป็นอุตสาหกรรมในครัวเรือน และได้รับความนิยมมากจึงขยายการผลิตสู่ตลาดต่างประเทศ งานกระดาษเป็นสินค้าที่สร้างชื่อให้อำเภอสันกำแพง และอำเภอแม่ริม

แหล่งผลิตงานกระดาษในจังหวัดเชียงใหม่ พบอยู่ จำนวน ๓ แหล่ง ได้แก่

๑  อำเภอสันกำแพง  บ้านต้นเปา เป็นหมู่บ้านหนึ่งในเขตตำบลต้นเปา อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นชุมชนที่ผลิตกระดาษสา สินค้าหัตถกรรมที่ทำจากกระดาษสาด้วยภูมิปัญญาของท้องถิ่นตั้งแต่บรรพบุรุษ ที่ได้สืบทอดกันมา กว่า๑๐๐ ปีแล้ว ในอดีต คนบ้านต้นเปาทำกระดาษสาแล้วจะพับเป็นพัดเอาไปขายที่ตลาดบ้านบ่อสร้าง  เพราะว่าเป็นหมู่บ้านที่อยู่ติดกัน  คนบ่อสร้างก็จะซื้อไปทำร่ม ต่อมาคนบ้านบ่อสร้างเริ่มเปลี่ยนจากกระดาษสามาใช้ผ้าทำร่มและพัดแทนเมื่อปี ๒๕๑๖  กระดาษสาค่อยๆ เงียบหายไปตามกาลเวลา ในบ้านต้นเปาแทบไม่มีคนทำกระดาษสาเลย คงเหลือไม่กี่ครอบครัวที่ยังคงยืนหยัดที่จะทำกระดาษสาอยู่  แต่ด้วยความผูกพันกับกระดาษสามากกว่า ๑๐๐ ปี  ของคนบ้านต้นเปา ปัจจุบันสามารถแปรเปลี่ยนเป็นอาชีพที่สร้างงานและสร้างเงินให้กับครอบครัว จนขยายไปทั้งตำบลด้วยผลิตภัณฑ์กระดาษสาที่ทำจากมือหลากหลายรูปแบบและสีสัน ตามความต้องการของลูกค้าและสามารถขายได้ทั้งในและต่างประเทศ หน่วยงานในท้องถิ่นโดยเทศบาลตำบลต้นเปา จึงได้สนับสนุนให้เกิดงานกระดาษสาขึ้น เพื่อส่งเสริมผลิตภัณฑ์กระดาษสาและประชาสัมพันธ์ให้นักท่องเที่ยวและประชาชน ทั่วไปได้รู้จัก บ้านต้นเปา มากยิ่งขึ้น โดยใช้ชื่องานว่า  งามล้ำค่าหัตถศิลป์ถิ่นกระดาษสา และภูมิปัญญาบ้านต้นเปา ขึ้นในปี พ.ศ. ๒๕๔๗ ต่อมาได้รับการสนับสนุนการจัดงานจากสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและ ขนาดย่อม (สสว.)  โดยใช้ชื่องานว่า มหัศจรรย์ล้านนา  เมืองกระดาษสาบ้านต้นเปา ซึ่งกลุ่มผู้ประกอบการกระดาษสาและราษฎรบ้านต้นเปาเห็นชอบที่จะใช้ชื่อนี้ใน การจัดงานโดยตลอดตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๔๗ เป็นต้นมา

๒  อำเภอแม่ริม  กระดาษสาจากมูลช้าง (Elephant POOPOOPAPAPER ) ที่ตำบลแม่แรมเป็นการทำผลิตภัณฑ์กระดาษจากมูลช้าง และตอนนี้ก็มีการนำ มูล ม้า วัว และวัสดุธรรมชาติอื่นๆ จากภูมิปัญญาที่มีอยู่อย่างช้านาน มีกระบวนการผลิตโดยนำเอาอาหารช้างไปแลกกับมูลช้างที่ปางช้างแม่สา  แล้วนำมูลช้างที่ได้ไปผลิตกระดาษสาที่อำเภอสันกำแพง  แต่จะแบ่งมูลช้างส่วนหนึ่งไว้ที่ศูนย์จำหน่ายผลิตภัณฑ์ด้วยเพื่อสาธิตวิธีการทำกระดาษสาให้นักท่องเที่ยวได้ชมวิธีการผลิต จากนั้นนำกระดาษสาที่ได้มาผลิตเป็นดอกไม้  สมุดบันทึก  กล่องกระดาษโน้ต  ถุงของขวัญ  และที่คั่นหนังสือเป็นต้น  แล้วจำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่ศูนย์จำหน่ายผลิตภัณฑ์จากกระดาษสาจากมูลช้าง  พร้อมทั้งส่งออก ประเทศอเมริกาและประเทศแคนาดา ผลิตภัณฑ์ที่ออกมาจะเป็นการอนุรักษ์ และทำให้ ช้าง ม้า วัว ได้ทานหญ้าที่มีประโยชน์และผสานเข้าไปกับงานฝีมือในการทำกระดาษ และรังสรรค์ผลงานออกมาเป็นของที่ระลึกที่มีเรื่องราวและคุณค่า

๓  อำเภอดอยสะเก็ด กระดาษสาที่หมู่บ้านไตลื้อตำบลลวงเหนือนั้นได้ทำกระดาษสามาแล้วกว่า ๑๖ ปี  โดยที่ซื้อสามาจากจังหวัดแพร่และจังหวัดน่าน  แล้วใช้วัสดุที่มีภายในท้องถิ่นประดับตกแต่งกระดาษสา เช่น ดอกไม้ ใบไม้  ส่วนการส่งออกถูกส่งไปขายที่ย่านสำเพ็ง กรุงเทพมหานคร  ในจังหวัดเชียงใหม่ และมีลูกค้ามารับซื้อด้วยตนเอง  แล้วมีการนำกระดาษสาที่ได้มาผลิตเป็นโคมไฟกระดาษสา  สมุดกระดาษสา  กล่องกระดาษสา  ถุงกระดาษสา  และกรอบรูปกระดาษสาเป็นต้น